Temat szarpania skrzyni biegów jest często poruszany przez właścicieli samochodów, którzy sygnalizują niepokojące zjawiska podczas przełączania przełożeń lub ruszania z miejsca. Podzespoły układu napędowego, w tym skrzynia biegów, muszą bezbłędnie współgrać, aby przekazywać moc z silnika na koła w płynny i stabilny sposób. Gdy pojawia się wyczuwalne, gwałtowne szarpnięcie, nie tylko obniża to komfort jazdy, ale może zapowiadać bardziej zaawansowane problemy techniczne. Z perspektywy mechaników, którzy na co dzień spotykają się z usterkami przekładni, prawidłowa ocena źródła szarpania i fachowe podejście do ewentualnych napraw mogą zaoszczędzić kierowcy kosztownych wydatków w przyszłości.
Czym jest szarpanie przy zmianie biegów?
Pod określeniem „szarpanie przy zmianie biegów” kryje się dość powszechne zjawisko, polegające na nagłym wstrząsie, wyczuwalnym w trakcie przełączania przełożeń lub tuż po ich zapięciu. Taka nieprawidłowość może wynikać z wadliwej regulacji samego sprzęgła albo być następstwem nadmiernie zużytych poduszek silnika i skrzyni biegów, które powinny pochłaniać wibracje. W niektórych sytuacjach przyczyną może być też błąd w sterowaniu elektronicznym, w wyniku którego moment obrotowy niepokojąco narasta w chwili zmiany przełożenia. Kierowcy często mylą krótkie szarpnięcia wynikające z różnic w poziomie obrotów silnika z faktyczną awarią, jednak utrzymujące się drgania i wyraźne szarpnięcia powinny zaniepokoić i skłonić do sprawdzenia układu napędowego w warsztacie samochodowym.
Szarpanie przy zmianie biegów manual
W przekładniach manualnych nieprawidłowe przełożenia zazwyczaj daje się szybko dostrzec. Gdy kierowca wciska sprzęgło, redukuje bieg, a po zwolnieniu pedału powrót napędu na koła jest gwałtowny, można mieć do czynienia z kilkoma potencjalnymi źródłami problemu. Jednym z nich jest zużyte lub niewyregulowane sprzęgło. Jeżeli tarcza sprzęgła uległa zużyciu lub okładzina jest zabrudzona substancjami ograniczającymi tarcie, połączenie silnika ze skrzynią biegów może następować w sposób nierównomierny. W trakcie przywracania napędu silnik i skrzynia biegów zbyt gwałtownie wyrównują obroty, co odczuwa się w postaci szarpnięcia. Nierzadko wina leży też po stronie układu wspomagania pedału sprzęgła lub sterowania linką, jeśli nie jest odpowiednio wyregulowana. Oprócz tego należy pamiętać o poduszkach silnika, które powinny niwelować wstrząsy – ich uszkodzenie jest często źródłem wibracji przy zmianie biegów.
Szarpanie skrzyni automatycznej
W autach wyposażonych w przekładnie automatyczne takie zjawisko może budzić szczególne zdziwienie, ponieważ sama idea automatu opiera się na płynnych przejściach między biegami. Jeżeli kierowca odczuwa wyraźne szarpanie lub uderzenia w momencie zmiany przełożenia, prawdopodobnie coś zakłóca idealną współpracę mechanizmów przekładni i sterownika. W przekładniach automatycznych szarpnięcia mogą wynikać ze zużytych sprzęgieł wielopłytkowych, niedostatecznego poziomu oleju w skrzyni lub zanieczyszczenia filtra oleju.
Automatyczna skrzynia biegów szarpie przy ruszaniu – uporczywy problem
Jednym z częściej zgłaszanych symptomów w autach z automatyczną przekładnią jest gwałtowny wstrząs w momencie ruszania. Taki kłopot stanowi duże utrapienie zwłaszcza w ruchu miejskim i w korkach, gdzie regularnie zatrzymuje się i wznawia jazdę. Pierwotnych źródeł może być wiele. Najpopularniejsze to zużycie konwertera momentu obrotowego, który powinien płynnie przenosić siłę z silnika na skrzynię, a kiedy przestaje działać perfekcyjnie, przy ruszaniu pojawia się krótka, nieprzyjemna szarpanina.
Samochód szarpie przy zmianie biegów – przyczyny
Rozumiejąc ogólny charakter tego zjawiska, warto wymienić kluczowe powody prowadzące do szarpnięć. Pierwszym są kłopoty z układem przeniesienia napędu, w tym zużyte łożyska skrzyni, niewłaściwa praca wału napędowego albo luzy w przegubach. Kolejny aspekt to niewłaściwy poziom czy jakość oleju w przekładni, który przekłada się na wadliwe działanie sterowania biegami. Przyczyną może być też zużycie elementów sterujących w skrzyni lub w module mechatronicznym, niepoprawna kalibracja systemu elektronicznego bądź nawet zużycie oprogramowania sterownika skrzyni. W niektórych autach do szarpnięć przyczynia się także układ wtryskowy silnika – jeśli moment napędowy nie jest dostarczany w sposób płynny, obciążenia skrzyni są dość nieprzewidywalne.
Szarpnięcie przy zmianie biegów – jak naprawić?
Gdy kierowca zauważy dokuczliwe szarpnięcia przy przełączaniu biegów, warto postawić na profesjonalną diagnostykę. Jeśli okaże się, że konieczna jest tylko kalibracja lub zmiana oleju w skrzyni, procedura naprawcza nie będzie bardzo kosztowna. W innych przypadkach wymagana jest interwencja polegająca na wymianie tarcz sprzęgłowych, naprawie konwertera bądź nawet generalnym remoncie skrzyni. Po eliminacji usterki warto pamiętać o właściwej eksploatacji – w manualach pomoże poprawna technika zmiany biegów, zaś w automatach regularne wymiany oleju zgodnie ze wskazaniami producenta. Tylko wtedy można liczyć na długotrwałą, płynną pracę układu napędowego.
