Awaria układu chłodzenia silnika to sytuacja, z którą boryka się wielu kierowców, niezależnie od rodzaju pojazdu czy przebiegu. Układ odpowiadający za utrzymanie stabilnej temperatury jednostki napędowej ma kluczowe znaczenie dla jej pracy oraz bezpiecznej i komfortowej eksploatacji auta.
Zmienne warunki atmosferyczne, intensywne obciążenia mechaniczne, a także czynniki związane z naturalnym zużyciem elementów mogą negatywnie wpłynąć na efektywność chłodzenia. W rezultacie dochodzi do podwyższenia temperatury silnika, spadku wydajności, a nawet poważniejszych awarii.
Czym jest układ chłodzenia?
Układ chłodzenia to zespół elementów i podzespołów zapewniających optymalną temperaturę pracy silnika. Obejmuje on między innymi chłodnicę, pompę wodną, termostat, przewody elastyczne, zbiornik wyrównawczy, wentylator oraz ciecz chłodzącą.
Wszystkie wymienione elementy współpracują w ściśle określony sposób, aby utrzymać zakres temperatury, w którym silnik pracuje najefektywniej. Niewłaściwa wartość wpływa na wydajność i żywotność jednostki napędowej.
Układ chłodzenia – mały i duży obieg
W nowoczesnych rozwiązaniach wyróżnia się dwa podstawowe tryby pracy: mały oraz duży obieg chłodzenia. W pierwszym z wymienionych ciecz chłodząca krąży pomiędzy silnikiem a nagrzewnicą oraz pompą wody, omijając chłodnicę. Ten tryb wykorzystuje się w momencie, gdy silnik jest zimny i wymaga szybkiego osiągnięcia optymalnej temperatury roboczej.
Po uzyskaniu optymalnej temperatury termostat stopniowo otwiera dostęp do chłodnicy. W ten sposób umożliwia przepływ płynu w tzw. dużym obiegu. W tym trybie ciecz chłodząca, pochłaniając nadmiar ciepła z silnika, przepływa przez chłodnicę w samochodzie, w której ulega schłodzeniu dzięki powietrzu.
Schemat układu chłodzenia silnika
Schemat układu chłodzenia obejmuje szereg komponentów połączonych w spójny system. Centralną rolę pełni pompa wodna, która wymusza obieg cieczy chłodzącej. Termostat kontroluje, kiedy płyn ma skierować się do chłodnicy, a kiedy krążyć tylko w obrębie silnika.
Chłodnica wspomagana przez wentylator oddaje ciepło do otoczenia. Kanały wewnątrz bloku silnika i głowicy cylindrów pozwalają cieczy odbierać tę energię generowaną podczas procesu spalania paliwa. W zbiorniku wyrównawczym utrzymywana jest rezerwa płynu, a przewody elastyczne zapewniają plastyczność całego systemu.
Jak działa układ chłodzenia w samochodzie?
Podczas pracy jednostka napędowa wytwarza znaczną ilość energii cieplnej. Układ chłodzenia silnika odbiera jej nadmiar i przekazuje do otoczenia.
Gdy temperatura jest zbyt niska, termostat utrzymuje zamknięty dostęp do chłodnicy. Wtedy ciecz krąży wyłącznie w małym obiegu, szybko nagrzewając jednostkę do optymalnego poziomu. Po jego osiągnięciu termostat otwiera duży obieg, kierując płyn do chłodnicy. Przy wyższych temperaturach wentylator wspomaga ten komponent, dbając o efektywne odprowadzenie ciepła.
Zapowietrzony układ chłodzenia – objawy
Zapowietrzenie układu chłodzenia i objawy z tym związane to jeden z częstych problemów, który może negatywnie wpłynąć na pracę silnika. Gazy uwięzione wewnątrz systemu utrudniają cyrkulację płynu, zmniejszają skuteczność procesu oraz prowadzą do niestabilnych wskazań temperatury.
Objawy to między innymi wahania poziomu płynu chłodniczego w zbiorniku wyrównawczym, nieregularne odczyty na wskaźniku temperatury, problemy z ogrzewaniem kabiny oraz wydłużony czas osiągania optymalnej temperatury.
Przyczyny zapowietrzenia układu chłodzenia
Do zapowietrzenia może dojść z różnych powodów. Jednym z nich są nieszczelności w przewodach, połączeniach lub uszczelkach, przez które dostaje się powietrze.
Kolejną przyczyną są błędy popełnione podczas wymiany płynu chłodniczego lub napraw innych elementów układu – szczególnie, jeśli nie odbywało się to w profesjonalnym warsztacie samochodowym.
